Phòng chống cháy nổ bụi trong nhà máy thức ăn chăn nuôi

Năm điều kiện của một vụ nổ bụi

Một vụ nổ bụi cần đủ năm yếu tố cùng lúc: bụi cháy được, ô-xy trong không khí, nguồn gây cháy, bụi lơ lửng thành đám mây đủ đặc, và không gian kín. Phòng chống là cắt bớt ít nhất một yếu tố, ưu tiên bụi và nguồn gây cháy.

Nguy hiểm nhất là nổ thứ cấp: một vụ nổ nhỏ trong thiết bị làm bụi đọng trên sàn, xà, máng cáp bay lên, tạo đám mây lớn và vụ nổ thứ hai mạnh hơn nhiều.

Những điểm nguy cơ cao

• Gầu tải: băng trượt, lệch băng, ổ trục nóng có thể sinh nhiệt ngay trong thân gầu nhiều bụi.
• Máy nghiền: sắt, đá lọt vào sinh tia lửa; tốc độ cao, nhiệt cao.
• Lọc bụi túi và cyclon: nơi tập trung bụi mịn nhất.
• Buồng làm nguội: viên quá nóng có thể cháy âm ỉ.
• Khu vực hàn, cắt khi sửa chữa.

Biện pháp theo tiêu chuẩn

Quy định OSHA 1910.272 cho cơ sở xử lý ngũ cốc (áp dụng cả nhà máy thức ăn) yêu cầu chương trình vệ sinh bụi bằng văn bản, ưu tiên khu vực quanh gầu tải và máy nghiền. NFPA 61 và hướng dẫn của NGFA mô tả các biện pháp kỹ thuật cho thiết bị.

• Vệ sinh bụi theo lịch, không để bụi đọng trên sàn, xà, máng cáp; không dùng khí nén thổi bụi lên cao khi thiết bị đang chạy.
• Nam châm, tách kim loại trước máy nghiền và thiết bị tốc độ cao.
• Gầu tải có cảm biến tốc độ chân gầu, lệch băng, nhiệt độ ổ trục; liên động dừng cấp liệu.
• Lọc bụi, thiết bị kín có cửa thoát áp hoặc biện pháp chặn lan truyền nổ.
• Thiết bị điện phù hợp khu vực có bụi; nối đất chống tĩnh điện.
• Giấy phép làm việc nóng trước khi hàn, cắt: vệ sinh khu vực, cách ly, có người canh lửa.
• Khóa và treo thẻ năng lượng (OSHA 1910.147) khi vào bên trong thiết bị.

Nhà máy thông minh giúp gì?

Cảm biến nhiệt ổ trục, rung, tốc độ gầu tải và chênh áp lọc bụi được SCADA theo dõi liên tục; khi lệch khỏi mức bình thường, hệ thống cảnh báo và dừng an toàn trước khi thành nguồn gây cháy. Lịch vệ sinh, giấy phép làm việc nóng được quản lý trong ERP để không bị bỏ sót.

Tài liệu tham khảo

1. OSHA 29 CFR 1910.272. Grain handling facilities.
2. OSHA 29 CFR 1910.147. The control of hazardous energy (lockout/tagout).
3. NFPA 61. Standard for the Prevention of Fires and Dust Explosions in Agricultural and Food Processing Facilities.
4. National Grain and Feed Association (NGFA): Grain Dust Explosion Prevention; Safety and Health Compliance Manual.

Bài viết tóm tắt và diễn giải các tài liệu trên, không đăng lại nguyên văn.